اهالی امروز در حال بارگذاری

پیروزی در مجادله: (3) ابهام عکس

ارسال شده در توسط ابوالفضل

کسانی که اسب را پشت گاری می‌بندند (سرنا را از ته گشادش می‌زنند)، طبیعی است که دچار مغالطه ابهام عکس (تصدیق تالی) هم بشوند. افرادی که دست به استدلال شرطی می‌زنند طبیعتاً باید منتظر رخ دادن این مغالطه هم باشند. این مغالطه خاص متوجه نیست که برای کشتن گربه بیش از یک راه وجود دارد.

وقتی خارپشت‌های هار گربه‌ها را گاز بگیرند، گربه‌ها می‌میرند. اینجا گربه‌ای مرده است، پس معلوم است که پای خارپشت هاری در میان است.

(قبل از اینکه نگران گربه خود شوید و اجازه ندهید بیرون برود، به این مسئله فکر کنید که گربه مرحوم مذکور ممکن است دچار برق‌گرفتگی شده، خفه شده باشد، شکمش پاره شده باشد، یا چیزی آن را زیر گرفته باشد. امکان دارد که پای خارپشتی هار در میان باشد ، اما نمی‌توانیم استنباط کنیم که این مسئله واقعیت دارد.)

استدلال کننده مقدم و تالی را با هم قاطی کرده است. در ترکیب «اگر … آنگاه»، بخش «اگر» مقدم، و بخش «آنگاه» تالی است. درست است که باید مقدم را تأیید کنیم تا تالی را اثبات نماییم، اما عکس آن صحیح نیست.

اگر تخم‌مرغ را بیندازم، می‌شکند. تخم‌مرغی را انداختم و شکست.

(این حرف کاملاً صحیح است. این استدلال قیاس نامیده می‌شود و شاید هر روز در زندگی خود از آن استفاده کنیم. آن را با مثال زیر مقایسه کنید.)

اگر تخم‌مرغ را بیندازم، می‌شکند. این تخم مرغ شکسته است، پس باید آن را انداخته باشم.

(این مغالطه ابهام عکس یا تصدیق تالی است. چرا که حوادث بسیار زیادی دیگری نیز می‌تواند به شکستن تخم‌مرغ منجر شود، مثلاً اینکه چیزی بر روی آن بیفتد، شخصی دیگری آن را بیندازد یا جوجه‌ای از آن خارج شود.)

برای اینکه منطق‌مان معتبر باشد، باید بخش نخست را تصدیق کنیم تا بخش دوم را استنباط کنیم. در مغالطه بخش دوم را تصدیق می‌کنیم تا بخش اول را استنباط نماییم. ابهام عکس یا تصدیق تالی غلط است زیرا حادثه مذکور ممکن است به علل مختلفی رخ دهد. با دیدن یک رویداد نمی‌توانیم مطمئن باشیم که تنها یک علت خاص در این میان دخیل بوده است.

اگر چینی‌ها صلح‌طلب باشند، از رویدادهای فرهنگی و ورزشی حمایت می‌کنند. آنها از چنین مواردی پشتیبانی می‌کنند، پس صلح‌طلب هستند.

(شاید چنین باشد. شاید این نتیجه تا حد زیادی قابل قبول باشد، اما ممکن است هدف چینی‌ها از حمایت از رویدادهای بین‌المللی چیز دیگری باشد. گفتیم که روش‌های کشته شدن گربه زیاد است.)

این نوع مغالطه در دادگاه‌ها خیلی کاربرد دارد، چرا که مبنایی برای شواهد مشروط است. وقتی شاهد عینی نداریم، از آنچه که معلوم است به اعمالی که ممکن است موجب آن شده باشد می‌رسیم.

اگر او نقشه قتل را می‌کشیده، سقف بیمه عمر همسرش را افزایش می‌داد. او سقف بیمه عمر همسرش را افزایش داده است.

اگر می‌خواست کسی را مسموم کند، مقداری سم می‌خرید. او مقداری علف‌کش خریده است.

اگر می‌خواست بدن مقتول را قطعه قطعه کند به اره‌ای بزرگ احتیاج داشت. اره بزرگی در بین ابزارهایش پیدا کردیم.

(شاید توضیحات غیرمجرمانه دیگری برای همه این اقدامات وجود داشته باشد. اشتباه است اگر بگوییم که این موارد توانسته گناهکاری فرد را به اثبات برساند. اما در صورتی که تعداد چنین شواهدی افزایش پیدا کند، به‌تدریج هیئت منصفه این حق را پیدا می‌کند که در تصادفی بودن این اتفاقات شک کند و شکش هم منطقی است. البته بدون شک گاهی هیئت منصفه هم اشتباه می‌کند و سر بی‌گناهی بالای دار می‌رود.)

استفاده از این مغالطه به‌خصوص هنگامی خوب است که بخواهیم انگیزه‌های خاصی را به افرادی نسبت دهیم. انگیزه‌ها را نمی‌توان دید، اما اعمالی که بر اساس انگیزه‌ها انجام می‌شوند را چرا. اگر از مغالطه تأیید تالی که ماهرانه ساخته شده باشد استفاده شود، می‌توان انگیزه‌های بد را به افراد نسبت داد و باور کردن آن برای دیگران راحت‌تر است.

او دختر هرزه‌ای است. این جور دخترها همیشه جلوی مردها خودنمایی می‌کنند. او در جشن دفتر لباسی کاملاً تن‌نما پوشیده بود!

ابوالفضل
abtavakolishandiz@gmail.com

4 دیدگاه برای “پیروزی در مجادله: (3) ابهام عکس”

  1. بسی جالب بود. کاش فقط گربه ها را نمیکشتید 🙂
    خسته نباشید. واقعا استفاده میکنم. گرچه در ذهنم مخلوط میشود و هنوز نمیتوانم در صحبت های خودم یا اطرافیانم درست آنها را تشخیص بدهم. باید مرتب خواند و مرور کرد و شاید مثالهای جدید پیدا کرد.

    1. والا گربه ها تقصیر من نیست، اگرچه می دانستم با توجه به علاقه شما به گربه ها این حرف و حدیثها پیش می آید. به هر حال به قول شما باید تمرین کنیم و این مثالها را در زندگی پیاده کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *